Home Over onsRapportenReferenties Contact Inloggen

Gepubliceerd: 22-10-2018

Ontwikkelingen in de apothekersbranche

In het Marketingrapport Apotheken 2018 valt te lezen wat volgens de apothekers in Nederland de belangrijkste actuele trends en ontwikkelingen zijn in de apothekersbranche. Hieruit blijkt dat apotheken steeds vaker worden geconfronteerd met een tekort aan geneesmiddelen, waardoor de verstrekking onder druk staat. Daarnaast staat ook het inkomen van apothekers onder druk.

Onderstaand overzicht toont de meest genoemde ontwikkelingen binnen de apothekersbranche, gecategoriseerd in hoofdonderwerpen.

Inkomsten en marges staan onder druk. Steeds meer betalingen op basis van prestaties. Toenemende verspreiding van zorginkoop door zorgverzekeraars. Landelijke aanbestedingen, versnippering zorg. Minder standaard vergoeding door zorgverzekeraars, meer prestatiegerichte vergoedingen.

Toenemend aantal zorgtaken. Voldoen aan de toenemende zorgvraag van de consument. Uitbreiding zorgtaken. Prestatievergoeding. Door de vergrijzing en ketenzorg neemt het aantal zorgtaken en de complexiteit daarvan toe. Op basis van de zorgvraag zijn de patiënten van een apotheker in te delen in drie hoofdgroepen: incidentele patiënten, chronische patiënten en zorgintensieve patiënten. De komende jaren zal, mede door de vergrijzing, een geleidelijke verschuiving plaatsvinden van incidenteel naar chronisch en van chronisch naar zorgintensief. Daarmee is meer inzet van de farmaceutische patiëntenzorg te verwachten en zal de focus in de behoefte steeds meer verschuiven naar de zorgverlening.

Toenemende administratieve lasten, zoals de privacywetgeving AVG en FMD. De AVG is dit jaar reeds ingevoerd en heeft veel impact op de manier en inhoud van gegevensopslag, toegankelijkheid van gegevens en beveiliging. Vanaf 2019 wordt de FMD (Falsified Medicines Directive) van kracht. Elke verpakking van een receptplichtig geneesmiddel in Europa moet vanaf 2019 een uniek serienummer hebben dat is vastgelegd in een centrale database. Apotheekmedewerkers mogen dan alleen nog medicijndoosjes met geldige serienummers uitgeven. Dit is een maatregel tegen vervalsing uit de Falsified Medicines Directive (FMD) van de Europese Commissie. De verordening FMD verplicht tot het aanbrengen, aanmelden en afmelden van een uniek serienummer op geneesmiddelverpakkingen. Daarnaast verplicht de verordening tot het aanbrengen en controleren van een verzegeling op geneesmiddelverpakkingen. De verordening is van toepassing op alle receptplichtige geneesmiddelen. De unieke serienummers worden vastgelegd in nationale databanken. In de praktijk betekent de FMD dat apotheken alle geneesmiddelen met een uniek serienummer vanaf 2019 moeten afmelden in de nationale databank. Daarnaast moet de verzegeling op de verpakking gecontroleerd worden. Kan de apotheekmedewerker het nummer afmelden en is er niet geknoeid met de verzegeling, dan mag hij het geneesmiddel aan de patiënt meegeven. Staat het unieke serienummer niet in de centrale database of is er geknoeid met de verzegeling? Dan mag de apotheekmedewerker het doosje niet uitgeven en moet hij instanties als de IGZ en de fabrikant waarschuwen. (bron: KNMP)

Beschikbaarheid van medicijnen staat ernstig onder druk. Tekort aan geneesmiddelen, mede doordat zorgverzekeraars met preferentie werken. Uitkleding van het pakket. Veel nazendingen en UDH-artikelen. Verschuiving van CeFi naar LoFi. Het strikt en langdurig hanteren van het preferentiebeleid, waarbij één middel als preferent wordt aangewezen, heeft nauwelijks voordelen, maar kent risicovolle ‘bijwerkingen’. De leveringszekerheid van de door de verzekeraars aangewezen leveranciers laat in veel gevallen te wensen over. Dit leidt tot veel ergernis bij de patiënt en kosten in de apotheek. De beschikbaarheidsproblemen, maar ook het veelvuldig moeten wisselen van merk, veroorzaken onbegrip en boosheid bij patiënten.

Tenslotte werkt een langdurig en strikt preferentiebeleid een oligopolie of zelfs een monopolie in de hand. Fabrikanten die buiten de aanbesteding vallen, stoppen met beleveren of houden in Nederland minimale voorraden beschikbaar. De Nederlandse markt is voor hen onvoldoende interessant. Dit brengt de algehele leveringszekerheid van geneesmiddelen in Nederland in gevaar. Als een fabrikant een monopolie heeft én productieproblemen, dan is het middel niet langer leverbaar.

Efficiënt werken en besparingen binnen de apotheek doorvoeren, waarbij wel wordt gewerkt aan de kennisontwikkeling van het personeel. Goed opgeleid personeel aannemen, opleiden en behouden. Dit is de enige manier om verdienstelijk te presteren bij zorgverzekeraars (prestatievergoeding). Als gevolg van de dalende brancheomzet is men genoodzaakt ook aan de kostenkant te snoeien om een positief resultaat te bewerkstelligen.

Krapte op de arbeidsmarkt van assistentes, er worden te weinig assistenten opgeleid. Toename personeelstekort in de zorg. Het wordt steeds moeilijker goed gekwalificeerde assistentes te werven en te behouden. Overigens blijkt uit de Arbeidsmarktmonitor Apotheekbranche 2017 dat er de komende drie tot vijf jaar geen tekort aan apothekersassistenten ontstaat. Wel zijn er regionaal grote verschillen; zo staan er in het Westen meer vacatures langer open. Ook is er een verschuiving gaande in de functieverdeling in de apotheek: het aantal algemeen ondersteunend medewerkers en farmaceutisch consulenten stijgt opvallend. Bovendien worden steeds meer BV’s opgericht waarin apotheken op diverse gebieden (inkoop en personeel) samenwerken. Verder geven apothekers aan dat de vergaarde kennis uit cursussen en met name e-learning te weinig leidt tot ander gedrag in de werkpraktijk.

Automatisering en digitaliseren. Werken met slimme ICT. Elektronische toedienregistratie van instellingen en thuiszorg. Nieuwe manieren van informatieverstrekking en communicatie zoals apps en Skype. Meer werken met MFB (Medisch Farmaceutische Beslisregel). Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB’s) zijn een belangrijk instrument om gepaste zorg voor de individuele patiënt te leveren. Met MFB’s kan men, samen met de voorschrijver, op een structurele manier patiëntkenmerken combineren, zoals leeftijd, geslacht, aandoeningen, labwaarden en de medicatie van diverse voorschrijvers. Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB’s) zijn een nieuwe vorm van medicatiebewaking. Ze combineren meerdere patiëntkenmerken met elkaar, waardoor de patiënt de farmaceutische zorg krijgt die past bij zijn situatie. Dit is nodig, want er zijn steeds meer ouderen met meerdere aandoeningen die veel geneesmiddelen gebruiken.

Torenhoge en onacceptabele kosten van nieuwe geneesmiddelen, waardoor er bij iedere nieuwe introductie van een duur middel aan de onderkant in vergoedingen geschrapt wordt. Vergoedingen voor nieuwe dure geneesmiddelen en het uit het pakket halen van goedkope geneesmiddelen. Paracetamol en vitamines uit het pakket. Wegvloeien van hulpmiddelen. De Rijksoverheid wil de kosten van dure geneesmiddelen omlaag brengen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil meer inzicht in de kostenopbouw van dure geneesmiddelen. De samenleving heeft het recht om te weten waar het geld van de zorgpremie heen gaat. België, Nederland, Luxemburg, Ierland en Oostenrijk werken in het initiatief BeNeLuxA samen om nieuwe geneesmiddelen sneller en tegen een aanvaardbare prijs beschikbaar te maken voor patiënten. Dure geneesmiddelen moeten beter toegankelijk en betaalbaar zijn. De overheid wil daarom de inkoop van dure geneesmiddelen in het ziekenhuis verbeteren. Daarvoor is het Platform Inkoopkracht Dure Geneesmiddelen ingesteld. Het Platform brengt experts samen die betrokken zijn bij de inkoop van dure geneesmiddelen. Deze experts komen bijvoorbeeld vanuit ziekenhuizen, apotheken, zorgverzekeraars en universiteiten. De apothekers zijn echter bang dat bij het vergoeden van dure geneesmiddelen er aan de onderkant van de markt (algemeen toegankelijke en goedkope geneesmiddelen) zullen worden geschrapt uit de vergoedingen.

Meer samenwerking met ketenpartners, zoals artsen, thuiszorg en gemeente en regionale samenwerking in de 1e lijns zorg. Ketenzorg, meer samenwerking met andere zorgverleners, multidisciplinaire samenwerking. In de praktijk zullen apothekers meer gaan samenwerken met ketenpartners om een optimale zorg te kunnen bieden. Dit hangt ook samen met de prestatievergoeding voor apotheken.

Bron: Marketingrapport Apotheken 2018

Terug naar het overzicht
Categorieënapotheekmedisch